[polska wersja językowa poniżej]

In her work, Peruvian artist Lucia Monge (b. 1983) transposes the seemingly inert plant world with the dynamic rhythms of the human body. Through the injection of movement, the presence of the human pulse and our undivided attention, intimate choreographies reveal themselves between bodies and plants. From performance, sculpture, installation, and drawing to social practice and interdisciplinary work, the artist investigates the multitude of possible points of contact between the human and the natural world. 

Raised in Lima, Peru, the artist recalls her family garden as “(her) first classroom”. Not only do Monge’s gardens absorb and hold our attention, but they also involve our physicality, expanding the human-to-plant relationship beyond mere synchrony or conquest.

In what is perhaps her most celebrated work, Plantón Móvil (described in English as a walking forest), Monge reimagines this relationship by bringing people in contact with the plant’s unique agency through shared movement. Started in 2010, the now recurring performance advocates for the common availability of green spaces. The walking forest has been taken up by communities in Lima, London, Minneapolis, Providence, New York, Paris, and Pamplona. Carried by the participants, the plants adopt the pace of city dwellers as they move through the urban landscape. In this walk, where the steps rhyme with the rustling of leaves, new points of contact are born. Monge highlights, “I began thinking humans were lending their mobility to plants – now I understand that we gain a lot from borrowing their slowness as well”. The performance moves through the city streets in a quiet protest against the plant’s mistreatment and concludes with the planting of the carried species in a new or existing green space. 

In the Primer Contacto (2013/2024) installation, Monge extends beyond observation, engaging the human body – that of the viewer and one visually represented, with its exposed organs and veins, surrounded by plants that carry medicinal or cultural significance. The visitors connect to the plants, encouraged to draw or write on a piece of paper in reaction to one chosen species. The perceived plant expands its reach further through sound, with its waves carried by a microphone linked to a pencil. The human body branches out as a part of the installation. “The invitation to draw or write about the plants is, in reality, an invitation to pay more attention”, states the artist. The sounds will be a unique result of each human-to-plant interaction – “the way you observe meets what this plant has to show you”.

Not limited to human–plant dialogue, in her 2021 work, Monge reveals the quiet, complex exchanges among plant life itself. In the living bio-installation created with the FIBRA collective, Desbosque: Unearthing Signals, the artist translates recent deforestation data into distinct sounds, paired with a network of mycelium sculptures. The installation mirrors the mycorrhizal networks through which plants naturally communicate under the forest grounds, though in this context, the message is entangled with human decisions. Anchored in the Peruvian context, specifically the Ucayali region in the Amazon rainforest, Desbosque “pulses with the same frequency as the deforestation”, with a translation of the data into light and sound. The project has been featured among others in the 2023 publication, The Work of Art in the Age of Planetary Destruction. 

In her recent 2023 work, Mientras Una Hoja Respira (While a Leaf Breathes), Monge explores the material exchanges that unfold across both a plant’s lifespan and a single exhale. The artist mirrors the vulnerable process of plant respiration, based on stomata’s exchanges with the environment, through composing biomorphic structures entirely from biodegradable materials – a work which may return to the earth. “There is vulnerability in opening up, and loss and nourishment must be balanced in order to stay alive”, the artist comments. The project evokes a garden in flux, where elements emerge or hover in space, and textures shift alongside a palette fading from purple to golden hues. Among the used media, Monge employs biopolymers, mycelium casts, bacterial cellulose, handmade abaca paper, eggshell composites, and bamboo. 

How can we counter the reduction of our relationship to plant life into something two-dimensional, impoverished, and limited to observation? What choices have led to gardens becoming out of reach – a modern-day luxury? Additionally, “in terms of Plantón Móvil, I like to ask, how does our relationship to the plants and trees that cohabit with us in the city relate to the way we relate or connect to larger issues such as deforestation, conservation, or human-nature connection more broadly?”, says Monge. “I think it is important to practice those connections on an everyday basis, and gardens offer an opportunity to put those ideas into practice”.

Lucia Monge currently lives and works in Massachusetts, USA. She received her BFA from Universidad Católica del Perú in 2008 and an MFA from the Rhode Island School of Design in 2015, where she later taught Design in Experimental and Foundation Studies. Currently, Monge is an Assistant Professor at Amherst College, where she teaches Symbiotic Sculptures, Art & Ecology, Public Art & Collaborative Practices, among others. She is one of the founders of the FIBRA collective, started in 2019 with Gabriela Flores del Pozo and Gianine Tabja, dedicated to collaborative, interdisciplinary research with a focus on environmental issues. 

Monge has presented her work internationally – at the Museum of Latin American Art (2025), Queens Museum (2019), Whitechapel Gallery (2018), Museum of Contemporary Art in Lima (2020 – 2022), the United Nations Climate Change Conference (2014), and the Havana and Shenzhen biennales (both 2022), among others. The artist’s work has been featured in publications such as MoMA’s Uneven Growth (2014), Global Performance Studies (2018), Let’s Become Fungal (2023), The Work of Art in the Age of Planetary Destruction (2023) and Lejos de la Tierra (2024). 

---

Artist In Focus: Lucia Monge.

Poruszanie się, oddychanie, odczuwanie. Ogrody w ruchu.

W swojej twórczości peruwiańska artystka Lucia Monge (ur. 1983) łączy pozornie bierny świat roślin z dynamicznymi rytmami ludzkiego ciała. Dzięki wprowadzeniu ruchu, obecności ludzkiego pulsu i naszej niepodzielnej uwagi między ciałami a roślinami ujawniają się intymne choreografie. Od performansu, rzeźby, instalacji i rysunku po praktykę społeczną i prace interdyscyplinarne – artystka bada mnogość możliwych punktów styczności między światem ludzkim a światem przyrody.

Artystka, która dorastała w Limie w Peru, wspomina rodzinny ogród jako „(swoją) pierwszą salę lekcyjną”. Ogrody Monge nie tylko przyciągają i przykuwają naszą uwagę, ale także angażują nas fizycznie, poszerzając relację między człowiekiem a rośliną poza zwykłą synchronizację czy podbój.

W swojej być może najbardziej znanej pracy, zatytułowanej „Plantón Móvil” (w języku angielskim określanej jako „chodzący las”), Monge na nowo definiuje tę relację, umożliwiając ludziom kontakt z wyjątkową sprawczością roślin poprzez wspólny ruch. Rozpoczęty w 2010 roku, ten cykliczny już performans promuje powszechny dostęp do terenów zielonych. Chodzący las został podchwycony przez społeczności w Limie, Londynie, Minneapolis, Providence, Nowym Jorku, Paryżu i Pampelunie. Niesione przez uczestników rośliny dostosowują się do tempa mieszkańców miasta, przemierzając miejski krajobraz. Podczas tego spaceru, gdzie kroki współgrają z szelestem liści, rodzą się nowe punkty wspólne. Monge podkreśla: „Zaczęłam myśleć, że to ludzie użyczają roślinom swojej mobilności – teraz rozumiem, że wiele zyskujemy, zapożyczając również ich powolność”. Spektakl przemierza ulice miasta w cichym proteście przeciwko złemu traktowaniu roślin i kończy się zasadzeniem przenoszonych gatunków w nowej lub istniejącej przestrzeni zielonej.

W instalacji „Primer Contacto” (2013/2024) Monge wykracza poza samą obserwację, angażując ludzkie ciało – zarówno ciało widza, jak i ciało przedstawione wizualnie, z odsłoniętymi organami i żyłami, otoczone roślinami o znaczeniu leczniczym lub kulturowym. Zwiedzający nawiązują kontakt z roślinami, zachęcani do rysowania lub pisania na kartce papieru o reakcji na wybrany gatunek. Postrzegana roślina rozszerza swój zasięg poprzez dźwięk, którego fale są przenoszone przez mikrofon połączony z ołówkiem. Ciało ludzkie rozgałęzia się jako część instalacji. „Zaproszenie do rysowania lub pisania o roślinach jest w rzeczywistości zaproszeniem do zwrócenia większej uwagi” – stwierdza artysta. Dźwięki będą unikalnym rezultatem każdej interakcji między człowiekiem a rośliną – „sposób, w jaki obserwujesz, spotyka się z tym, co ta roślina ma ci do pokazania”.

Nie ograniczając się do dialogu między człowiekiem a światem roślin, w swojej pracy z 2021 roku Monge ukazuje ciche, złożone interakcje zachodzące w samym życiu roślin. W żywej bioinstalacji stworzonej wspólnie z kolektywem FIBRA, zatytułowanej “Desbosque: Unearthing Signals”, artystka przekłada najnowsze dane dotyczące wylesiania na osobliwe dźwięki, połączone z siecią rzeźb z grzybni. Instalacja odzwierciedla sieci mikoryzowe, poprzez które rośliny w naturalny sposób komunikują się pod powierzchnią lasu, choć w tym kontekście przekaz jest powiązany z decyzjami ludzi. Osadzona w kontekście peruwiańskim, a konkretnie w regionie Ucayali w amazońskiej dżungli, instalacja Desbosque „pulsuje z tą samą częstotliwością co wylesianie”, przekładając dane na światło i dźwięk. Projekt został zaprezentowany m.in. w publikacji z 2023 roku “The Work of Art in the Age of Planetary Destruction”.

W swojej najnowszej pracy z 2023 roku, zatytułowanej „Mientras Una Hoja Respira” (“Gdy liść oddycha”), Monge bada procesy wymiany materii zachodzące zarówno w ciągu całego życia rośliny, jak i podczas jednego wydechu. Artystka odzwierciedla delikatny proces oddychania roślin, oparty na wymianie substancji między porami a otoczeniem, tworząc struktury biomorficzne w całości z materiałów biodegradowalnych – dzieło, które może powrócić do ziemi. „Otwarcie się wiąże z wrażliwością, a utrata i odżywianie muszą być zrównoważone, aby pozostać przy życiu” – komentuje artystka. Projekt przywołuje na myśl ogród w ciągłym ruchu, w którym elementy wyłaniają się lub unoszą się w przestrzeni, a faktury zmieniają się wraz z paletą barw przechodzącą od fioletu do złocistych odcieni. Wśród wykorzystanych materiałów Monge stosuje biopolimery, odlewy z grzybni, celulozę bakteryjną, ręcznie czerpany papier abaka, kompozyty ze skorupek jaj oraz bambus.

Jak możemy przeciwdziałać sprowadzaniu naszych relacji z roślinnością do czegoś jednowymiarowego, ubogiego i ograniczonego do samej obserwacji? Jakie decyzje sprawiły, że ogrody stały się niedostępne – czymś w rodzaju współczesnego luksusu? Ponadto, „jeśli chodzi o ‘Plantón Móvil’, lubię zadawać pytanie, w jaki sposób nasze relacje z roślinami i drzewami, które współistnieją z nami w mieście, wpływają na nasz stosunek do większych problemów, takich jak wylesianie, ochrona środowiska czy szeroko pojęta więź między człowiekiem a naturą?”, mówi Monge. „Uważam, że ważne jest, aby pielęgnować te więzi na co dzień, a ogrody dają nam możliwość wprowadzenia tych idei w życie”.

Lucia Monge mieszka i pracuje obecnie w stanie Massachusetts w Stanach Zjednoczonych. W 2008 roku uzyskała tytuł licencjata sztuk pięknych na Universidad Católica del Perú, a w 2015 roku tytuł magistra sztuk pięknych w Rhode Island School of Design, gdzie później wykładała Design in Experimental and Foundation Studies. Obecnie Monge jest adiunktem w Amherst College, gdzie prowadzi zajęcia m.in. z rzeźby symbiotycznej, sztuki i ekologii oraz sztuki publicznej i praktyk opartych na współpracy. Jest jedną z założycielek kolektywu FIBRA, który powstał w 2019 roku wraz z Gabrielą Flores del Pozo i Gianine Tabja i zajmuje się interdyscyplinarnymi badaniami opartymi na współpracy, skupiając się na kwestiach środowiskowych.

Monge prezentowała swoje prace na arenie międzynarodowej – w Muzeum Sztuki Latynoamerykańskiej (2025), Queens Museum (2019), Whitechapel Gallery (2018), Muzeum Sztuki Współczesnej w Limie (2020–2022), Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (2014) oraz biennale w Hawanie i Shenzhen (oba w 2022 r.), między innymi. Twórczość artystki była omawiana w takich publikacjach jak “Uneven Growth” (2014), wydane przez MoMA, “Global Performance Studies” (2018), “Let’s Become Fungal” (2023), “The Work of Art in the Age of Planetary Destruction” (2023) oraz “Lejos de la Tierra” (2024).

^{Przedsięwzięcie finansowane w ramach Krajowgeo Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO) ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU w ramach inwestycji A2.5.1 “Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”.}