W1 RADIO
Live from Soho
THE DELUSION, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Na zlecenie i wyprodukowane przez Serpentine Arts Technologies. © Danielle Brathwaite-Shirley, fotografia: Hugo Glendinning.
essay

Pure Pleasure Seekers. Polymorphous Intimacies as Ecofeminist Praxis.

[polska wersja językowa poniżej]

Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player…

“I always try to remember what my mother said: ‘if you’re an artist, you can do anything”,
Otobong Nkanga

“In touch with the erotic, I become less willing to accept powerlessness”,
Audre Lorde, Uses of the Erotic

“Kindness eases change. Love quiets fear. And a sweet and powerful Positive obsession Blunts pain.”, Octavia Butler, EARTHSEED: THE BOOKS OF THE LIVING
from Parable of the Talents (1998)

From Octavia Butler’s fantastic science fiction visions of interspecies copulation to Audre Lorde’s poetics of Black lesbian desire, care for the self and for others is a political act for women, people of colour and the queer community. In a world ardent on division and hostility, imbuing our relationships – human, plant, extra-terrestrial, or spiritual – with pleasure and sensuality reclaims what patriarchy flattens, whitens, and sexually straightjackets. 

Furthermore, as the agricultural industry exploits natural territories in the Global South for capitalist demands, marginalised communities face increasing violence and oppression under this modern wave of global imperialism. Mass conflicts, genocide and ecological catastrophe reveal a planet in ruins. Scientists accept that the ongoing burning of greenhouse gases is the main contributor to climate change, the abrupt increase in the Earth’s temperature, yet the overall global surface temperature is felt differently across the world. Findings from the UN Climate Change Summit COP21 in 2015 revealed that although “Africa accounts for less than 4% of the world’s annual greenhouse gas emissions”, it is more likely to experience devastating effects on its crop industry and already strained public health system. Speculative writer, artist, scholar and pleasure activist, Ama Josephine Budge Johnstone notes that as “climate colonialism”. 

“Through an ecofeminist praxis, they express polymorphous intimacies which can not only reverse our climate catastrophe but also create a powerful change within ourselves.”

A queer, decolonial and feminist critique of choosing pleasure, to devour life, is the phoenix that rises from its own ashes. This is the power of the erotic, as defined by Black lesbian poet and scholar Audre Lorde, the ability to “give up, of necessity, being satisfied with suffering, and self-negation.” The queer, Black women artists and transfeminist collectives in this piece harness the “assertion of the lifeforce of women; of that creative energy empowered” to reframe the heteronormative and neocolonial structures. They are placed in and strive towards prioritising intimate interspecies relations. Through an ecofeminist praxis, they express polymorphous intimacies which can not only reverse our climate catastrophe but also create a powerful change within ourselves.

Otobong Nkanga, The harvest. 2022. From the series Social Consequences V. Courtesy of Wim Waumans
Otobong Nkanga, The harvest. 2022. From the series Social Consequences V. Courtesy of Wim Waumans

Reconnecting the planet with Otobong Nkanga’s magical use of strata 

Nigerian-born, Belgian-based artist Otobong Nkanga examines the relations between our bodies and the natural environment. Her interdisciplinary practice, an array of sculpture, installation, performance, sound, photography and video, constellates intricate social, political and material relations between bodies, land and matter. Teetering on the figurative and conceptual, the artist draws from non-Western knowledge systems, botany, poetry and geology to champion connectivity; between Global South and Global North economies, sapiens and elemental beings, the macro and micro, offering a healing balm for our wounded world.

Otobong Nkanga, Double plot, 2018. Courtesy of the artist
Otobong Nkanga, Double plot, 2018. Courtesy of the artist

In her paintings, this connectivity manifests itself through the artist’s deft use of colour. It is a binding agent between species and elements – not only visually, but physically. In Double Plot (2018), ochre smears over human and plant-like forms, rendering an even playing field for all beings. Her sculptural works, entanglements of coarse rope, set pools of molten ceramic, and mineral collisions transmit the erotic with their haptic and visceral properties. Memory, histories and lands meet in Leaving traces in the distance (2021), a textural junction of glass, carpet and precious stone. As a child, Nkanga would play with the brittle, shimmering mineral mica. Weaving obsidian and labradorite, shungite and tourmaline into her ceramic sculptures and hand-tufted carpets, the artist revisits an old friend and resumes a conversation on the most elemental scale. As the opening quote by the artist, paraphrasing her late mother, suggests, creativity unlocks the realms of possibility. In her interdisciplinary, visionary work, Nkanga unveils the irresistible potential lurking within our relations to one another.

Unsettling the self with Danielle Brathwaite-Shirley’s sensory revolution

Power, agency, representation and freedom: all these topics stir as you come into contact with Danielle Brathwaite-Shirley’s amorphous pixelated characters in her solo show THE DELUSION. The London-born Slade School of Fine Art graduate, who is now based in Berlin, works across the mediums of drawing, animation, sound, performance and video game design to archive Black trans histories. Transforming the Serpentine North Gallery into a dizzying game, we are thrust into discussing polemical topics through a series of interactive assignments, with Black trans subjects centre-stage, refuting the gender binary.

Portrait of Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Photography: Talie Rose Eigeland. Courtesy of Serpentine Gallery
Portrait of Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Photography: Talie Rose Eigeland. Courtesy of Serpentine Gallery

Drinking from the well of glitchy early video game design, the artist crafts a distinct visual language, which interlopes religious and spiritual paraphernalia with nods to online mythical spaces such as 4chan’s Backrooms. Ghoulish drawings of alien faces bearing speech bubbles such as, “You only support me if I say what you want me to! Why can’t we disagree and stay close?” are sprinkled along the gallery walls, stirring a soup of contradictions for audiences to ponder over. Just as Otobong Nkanga’s works reveal a kaleidoscopic cartography of our natural and constructed worlds, so do Braithwaite-Shirley’s inky drawings open myriad possible ways of being. We must unite amidst our soup of contradictions to play games “that can’t be complete without communication”, to quote the artist.

THE DELUSION, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Commissioned and produced by Serpentine Arts Technologies. © Danielle Brathwaite-Shirley, photography: Hugo Glendinning
THE DELUSION, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Commissioned and produced by Serpentine Arts Technologies. © Danielle Brathwaite-Shirley, photography: Hugo Glendinning

Games, such as THE BORDER, where visitors must decide whether or not to open or close a door based on a given opinion. Through verbalising our thoughts and reaching an agreement with other exhibition-goers, we enact Lorde’s erotic, “the power which comes from sharing deeply any pursuit with another person”. Through these erotic gestures, we transition from passive spectators into active participants. Braithwaite-Shirley’s sweeping study is an urgent call to form pathways and build understanding between people across all backgrounds – increasingly important when the rise of the manosphere crumbles the integrity of our digital platforms and corrodes connections through the proliferation of fear and hate. It is Octavia Butler who in her 1993 speculative fiction novel, Parable of the Sower, summons a post-apocalyptic, torn society to “Embrace diversity. Unite – or be divided.” Following Butler’s urgent call, we form alliances with strangers, participating in Braithwaite-Shirley’s rhizomatic vision of our offline and online world, and emerge from the rubble more loving and connected.

Mickalene Thomas’ decolonial desire as a new dialectics of seeing

Just as Braithwaite-Shirley’s immersive installations reveal the power in public interactions, Mickalene Thomas’ portraits of Black women also provide a new pathway for reading our ecological climate. Two women, resplendent in greens and pinks, lounge in seated, open postures; poised, relaxed. Their sumptuous V-neck dresses splayed in blushed orchids and swarms of fish dance with the ornate crimson and indigo lattice behind them. Flecks of shimmer animate our vision, which darts from the teardrop earrings to the floral bouquet and palm tree trunks; dazzling intrusions heightening a sense of abundance and decadence. 

The dense composition and textural play in A moment’s Pleasure #2 (2008) is a hallmark of her work, currently on show in All About Love, a major monograph of the New York-based artist at the Grand Palais in Paris until April 5, 2026. As a queer Black woman artist, Thomas reflects her being-in-the-world by centring Black women-on-women interactions in leisurely everyday circumstances. Brimming with confidence and grace, her subjects are afforded what the arts canon has historically portrayed as a white default – the luxury of the mundane, freeing them of any loaded symbolism or archetypal baggage.

Mickalene Thomas, All About Love, exhibition view, Grand Palais, 2025. Photo © Didier Plowy. Courtesy of the Grand Palais
Mickalene Thomas, All About Love, exhibition view, Grand Palais, 2025. Photo © Didier Plowy. Courtesy of the Grand Palais

Beyond the effect of dispelling Eurocentric myths surrounding beauty, the artist’s rewriting of Black women into a space from which they have historically been excluded shatters the colonial myth of people of colour as “hypernaturalised”, to use Budge Johnstone’s term. As Johnstone observes while analysing the photographic works of queer visual activist, Zanele Muholi, “the hypernaturalisation of Blackness was used to justify years of colonial enslavement, exploitation and appropriation, even until today.” By portraying women of colour as a queer artist of colour, Thomas, like Muholi, transforms a position of vulnerability into one of strength and mobilisation.

In Déjeuner sur l’herbe: Three Black Women (2010), a spin on Manet’s Le Déjeuner sur l’herbe (1863), eye contact is an exacting instrument of power. Three poised women hold the viewer’s gaze with an arresting force, akin to Muholi’s magnetic self-portraits. Budge Johnstone notes, “The sediment of colonialism, technological mass production and forced migration comes back to haunt with eyes that cannot be closed.” The glare of Thomas’ women is not only a manifestation of Lorde’s erotic, but it is also a plea to look more closely. As bell hooks wrote in her seminal essay, Eating the Other (1992), “There is power in looking”. To view Thomas’ subjects in an array of sensual embraces and postures, such as the interlocking of limbs in the naked lovers’ embrace in Sleep: Two Black Women (2012), is to form a new queer dialectics of seeing, to flesh out a future rife with potential, liquid identity beyond the climate fascism of contemporary white imperialism.

Repairing our planet through an erotics of attention

If we continue along this trail of thought of queerness as indicative of the ardent forming of radical and boundless futures, then O.R.G.I.A. Collective‘s scrupulous cross-examination of ancient sexuality unleashes new portals of living. Formed by Carmen G. Muriana, Beatriz Higon, and Tatiana Sentamans (1978) in 2001 in Valencia, Spain, this interdisciplinary queer feminist art collective operates as an amorphous shapeshifter, a “three-headed monster”, an orgy of minds, bodies, states. Fluctuating and unstable, their artistic practice spans across a variety of mediums including sculpture, performance, video and photography, in an equally fluid fashion.

Their ongoing project, Natural History Museum, is steeped in a quest for clues absent in the history of sexuality in Ancient Egypt. Through cunning wordplay, tongue-in-cheek crude renderings of alabaster, metal and glass sculptures, video and performance, the collective dissect the sedimentation of history and question the legitimisation and circulation of knowledge. Egyptian Fist: Open Lotus (2014) is a sandstone artefact celebrating pleasure with unabashed carvings of interlacing fingers, bursting in erotic gestures. Women, trans and gender nonconforming people have long been chastised for indulging in our bodies, daring to claim them as our own. Under cis-heteropatriarchy, we are rendered the property of others’ gazes, opinions, a talking piece or emotional plaything. O.R.G.I.A.’s playful objets d’art are therefore visceral re-inscriptions of what history has hidden, mystified or stupefied – our ‘lifeforce’, erotic, while dripping in twenty-four carat gold.

Despite our increasingly imperialist and divisive global landscape, queer, women artists of colour, and transfeminist collectives use the erotic to connect and acknowledge our differences. As Lorde states, “The sharing of joy, whether physical, emotional, psychic, or intellectual, forms a bridge between the sharers which can be the basis for understanding much of what is not shared between them, and lessens the threat of their difference”. 

“Despite our increasingly imperialist and divisive global landscape, queer, women artists of colour, and transfeminist collectives use the erotic to connect and acknowledge our differences.”

Sharing demands attention, something that, in its truest capacity, is, according to philosopher Simone Weil, the “rarest and purest form of generosity”. This pure generosity translates into pure pleasure when we give our “absolutely unmixed attention” and communicate our desires. Through this ecofeminist praxis, grounded in the active forming of new ecologies of intimacy, whether intellectual or intimate, we steer towards more tolerant waters.

Mickalene Thomas, All About Love, widok wystawy, Grand Palais, 2025. Zdjęcie © Didier Plowy. Dzięki uprzejmości Grand Palais.
Mickalene Thomas, All About Love, widok wystawy, Grand Palais, 2025. Zdjęcie © Didier Plowy. Dzięki uprzejmości Grand Palais.

Poszukiwaczki czystej przyjemności

Polimorficzne intymności jako ekofeministyczna praktyka

„Zawsze staram się pamiętać słowa mojej matki: »Jeśli jesteś artystką, możesz zrobić wszystko«”
Otobong Nkanga

„W kontakcie z erotyką staję się coraz mniej skłonna akceptować bezsilność”,
Audre Lorde, Uses of the Erotic

„Życzliwość czyni Przemianę lżejszą. Miłość ucisza strach. A słodka i potężna Twórcza obsesja Stępia ból.”
Octavia Butler, Przypowieść o talentach (1998)
(przeł. Jacek Chełminiak)

Od fantastycznych wizji międzygatunkowej kopulacji u Octavii Butler po poetyckie opisy pożądania czarnych lesbijek u Audre Lorde – troska o siebie i innych jest aktem politycznym dla kobiet, osób o różnych kolorach skóry i społeczności queerowej. W świecie pełnym podziałów i wrogości, nasycanie naszych relacji – ludzkich, roślinnych, pozaziemskich lub duchowych – przyjemnością i zmysłowością pozwala odzyskać to, co patriarchat ujednolica, wybiela i seksualnie krępuje.

Co więcej, ponieważ przemysł rolniczy eksploatuje naturalne terytoria na Globalnym Południu w celu zaspokojenia potrzeb kapitalistycznych, marginalizowane społeczności borykają się z rosnącą przemocą i opresją w obliczu tej nowoczesnej fali globalnego imperializmu. Masowe konflikty, ludobójstwo i katastrofa ekologiczna obnażają planetę jako będącą w ruinie. Naukowcy twierdzą, że trwające spalanie gazów cieplarnianych jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do zmian klimatycznych i gwałtownego wzrostu temperatury Ziemi, jednak ogólna globalna temperatura powierzchni jest odczuwana różnie w różnych częściach świata. Z ustaleń szczytu klimatycznego ONZ COP21 w 2015 roku wynika, że chociaż „Afryka odpowiada za mniej niż 4% rocznej emisji gazów cieplarnianych na świecie”, to jest bardziej narażona na katastrofalne skutki w zakresie upraw rolnych i już i tak nadwyrężonego systemu opieki zdrowotnej. Ama Josephine Budge Johnstone, pisarka spekulatywna, artystka, naukowczyni i aktywistka zajmująca się kwestią przyjemności, nazywa to „kolonializmem klimatycznym”.

“Poprzez praktykę ekofeministyczną wyrażają one polimorficzną intymność, która może nie tylko odwrócić katastrofę klimatyczną, ale także doprowadzić do głębokiej zmiany w nas samych.”

Queerowa, dekolonialna i feministyczna krytyka wybierania przyjemności i “konsumpcji” życia jest feniksem, który powstaje z własnych popiołów. Jest to siła erotyki, zdefiniowana przez czarnoskórą lesbijską poetkę i naukowczynię Audre Lorde, jako zdolność do „rezygnacji, z konieczności, z zadowalania się cierpieniem i autonegacją”. Queerowe, czarne artystki i kolektywy transfeministyczne przedstawione w tym artykule wykorzystują „potwierdzenie siły życiowej kobiet; tej twórczej energii, która daje im siłę”, aby przeformułować heteronormatywne i neokolonialne struktury. Znajdują się one w intymnych relacjach międzygatunkowych i dążą do nadania im priorytetowego znaczenia. Poprzez praktykę ekofeministyczną wyrażają one polimorficzną intymność, która może nie tylko odwrócić katastrofę klimatyczną, ale także doprowadzić do głębokiej zmiany w nas samych.

Otobong Nkanga, The capture. 2013. Z serii Social Consequences IV. Dzięki uprzejmości Maurice'a Van Valena.
Otobong Nkanga, The capture. 2013. Z serii Social Consequences IV. Dzięki uprzejmości Maurice’a Van Valena.

Ponowne zjednoczenie planety dzięki magicznemu wykorzystaniu warstw Otobong Nkangi 

Urodzona w Nigerii i obecnie mieszkająca w Belgii artystka Otobong Nkanga bada relacje między naszymi ciałami a środowiskiem naturalnym. Jej interdyscyplinarna praktyka, obejmująca rzeźbę, instalacje, performans, dźwięk, fotografię i wideo, ukazuje skomplikowane relacje społeczne, polityczne i materialne między ciałami, ziemią i materią. Balansując między symboliką a konceptualizmem, artystka czerpie z pozazachodnich systemów wiedzy, botaniki, poezji i geologii, aby promować więzi: między gospodarkami Globalnego Południa i Globalnej Północy, sapiensami i istotami elementarnymi, makro i mikro, oferując kojący balsam na nasz zraniony świat.

W jej obrazach te więzi przejawiają się poprzez zręczne użycie koloru. Jest on spoiwem między gatunkami i żywiołami – nie tylko wizualnym, ale i fizycznym. W Double Plot (2018) ochra rozmazuje się na ludzkich i roślinopodobnych formach, tworząc równe pole dla wszystkich istot. Jej rzeźby, sploty grubej liny, baseny stopionej ceramiki i zderzenia minerałów przekazują erotykę dzięki swoim właściwościom haptycznym i instynktownym. Pamięć, historia i ziemie spotykają się w Leaving traces in the distance (2021), teksturalnym połączeniu szkła, dywanu i kamieni szlachetnych. Jako dziecko Nkanga bawiła się kruchą, połyskującą miką. Wplatając obsydian i labradoryt, szungit i turmalin w swoje ceramiczne rzeźby i ręcznie tkany dywan, artystka powraca do starego przyjaciela i wznawia rozmowę na najbardziej elementarnym poziomie. Jak sugeruje cytat artystki z początku tekstu, parafrazujący słowa jej zmarłej matki, kreatywność otwiera przed nami nowe możliwości. W swojej interdyscyplinarnej, wizjonerskiej twórczości Nkanga odkrywa nieodparty potencjał drzemiący w naszych wzajemnych relacjach.

Otobong Nkanga. Anhelo de luz del sur © Miguel Lorenzo-IVAM. Dzięki uprzejmości artystki.
Otobong Nkanga. Anhelo de luz del sur © Miguel Lorenzo-IVAM. Dzięki uprzejmości artystki.

Dezorientacja własnego „ja” dzięki rewolucji sensorycznej Danielle Brathwaite-Shirley

Władza, sprawczość, reprezentacja i wolność: wszystkie te tematy poruszają widza, gdy styka się on z amorficznymi, pikselowymi postaciami Danielle Brathwaite-Shirley podczas jej indywidualnej wystawy THE DELUSION. Urodzona w Londynie absolwentka Slade School of Fine Art, obecnie mieszkająca w Berlinie, wykorzystuje różne media, takie jak rysunek, animacja, dźwięk, performans i projektowanie gier wideo, aby archiwizować historie czarnych osób transpłciowych. Przekształcając Serpentine North Gallery w oszałamiającą grę, artystka skłania nas do dyskusji na kontrowersyjne tematy poprzez serię interaktywnych zadań, w których głównym tematem są czarne osoby transpłciowe podważające binarną koncepcję płci.

THE DELUSION, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Na zlecenie i wyprodukowane przez Serpentine Arts Technologies. © Danielle Brathwaite-Shirley, fotografia: Hugo Glendinning.
THE DELUSION, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. Na zlecenie i wyprodukowane przez Serpentine Arts Technologies. © Danielle Brathwaite-Shirley, fotografia: Hugo Glendinning.

Czerpiąc z “glitchowego” (niedoskonałego, wadliwego) stylu pierwszych gier wideo, artystka tworzy charakterystyczny język wizualny, który łączy religijne i duchowe rekwizyty z nawiązaniami do mitycznych przestrzeni internetowych, takich jak Backrooms serwisu 4chan. Makabryczne rysunki kosmicznych twarzy z dymkami z napisami typu: „Wspierasz mnie tylko wtedy, gdy mówię to, co chcesz usłyszeć! Dlaczego nie możemy się nie zgadzać i nadal być blisko?” są rozsiane po ścianach galerii, wywołując mieszankę sprzeczności, nad którą widzowie mogą się zastanawiać. Tak jak prace Otobong Nkangi ukazują kalejdoskopową kartografię naszych naturalnych i skonstruowanych światów, tak rysunki Braithwaite-shirley otwierają przed nami niezliczone możliwości bycia. Musimy zjednoczyć się pośród tych sprzeczności, aby grać w gry, „które nie mogą się kompletne obyć bez komunikacji”, cytując artystkę.

W grach takich jak THE BORDER zwiedzający muszą zdecydować, czy otworzyć lub zamknąć drzwi na podstawie podanej opinii. Wyrażając nasze myśli i osiągając porozumienie z innymi zwiedzającymi wystawę, realizujemy erotykę Audre Lorde, „siłę, która pochodzi z głębokiego dzielenia się jakimkolwiek dążeniem z inną osobą”. Dzięki tym erotycznym gestom przechodzimy od biernych widzów do aktywnych uczestników. Obszerne badanie Braithwaite-shirley jest pilnym wezwaniem do tworzenia ścieżek i budowania zrozumienia między ludźmi ze wszystkich środowisk – co staje się coraz ważniejsze, gdy wzrost popularności manosfery podważa integralność naszych platform cyfrowych i niszczy więzi poprzez szerzenie strachu i nienawiści. To Octavia Butler w swojej powieści fantastycznej z 1993 roku, Przypowieść o siewcy, wzywa postapokaliptyczne, rozdarte społeczeństwo do „akceptacji różnorodności. Zjednoczcie się – albo zostaniecie podzieleni”. W odpowiedzi na pilne wezwanie Butler tworzymy sojusze z nieznajomymi, uczestnicząc w rizomatycznej wizji Braithwaite-Shirley dotyczącej naszego świata offline i online, i wychodzimy z ruin bardziej kochający i zjednoczeni.

BURNING DESIRE FOR HOPE, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. © Danielle Brathwaite-Shirley
PŁONĄCE PRAGNIENIE NADZIEI, Danielle Brathwaite-Shirley, 2025. © Danielle Brathwaite-Shirley

Dekolonialne pragnienie Mickalene Thomas jako nowa dialektyka widzenia

Podobnie jak wciągające instalacje Braithwaite-Shirley ujawniają siłę interakcji społecznych, portrety czarnych kobiet autorstwa Mickalene Thomas również oferują nowe spojrzenie na nasz klimat ekologiczny. Dwie kobiety, olśniewające zielenią i odcieniami różu, siedzą w swobodnych pozach, zrelaksowane i opanowane. Ich wspaniałe suknie z dekoltem w szpic, pokryte rumianymi orchideami i rojami ryb, tańczą z ozdobną kratą w kolorze szkarłatu i indygo za nimi. Błyszczące drobinki ożywiają nasze spojrzenie, które przeskakuje od kolczyków w kształcie łezki do bukietu kwiatów i pni palm; olśniewające ingerencje potęgują poczucie obfitości i dekadencji.

Gęsta kompozycja i gra faktur w A moment’s Pleasure #2 (2008) są znakiem rozpoznawczym jej twórczości, obecnie prezentowanej w ramach All About Love, dużej monografii tej nowojorskiej artystki, którą można oglądać w paryskim Grand Palais do 5 kwietnia 2026 roku. Jako queerowa czarna artystka, Thomas odzwierciedla swoje istnienie w świecie, skupiając się na interakcjach między czarnymi kobietami w codziennych, swobodnych okolicznościach. Pełne pewności siebie i wdzięku, jej bohaterki otrzymują to, co kanon sztuki historycznie przedstawiał jako domyślną cechę białych – luksus codzienności, uwalniający je od wszelkiej symboliki i archetypowego bagażu.

Mickalene Thomas, All About Love, widok wystawy, Grand Palais, 2025. Zdjęcie © Didier Plowy. Dzięki uprzejmości Grand Palais.
Mickalene Thomas, All About Love, widok wystawy, Grand Palais, 2025. Zdjęcie © Didier Plowy. Dzięki uprzejmości Grand Palais.

Oprócz efektu obalenia eurocentrycznych mitów dotyczących piękna, artystka, umieszczając czarne kobiety w przestrzeni, z której były one historycznie wykluczone, burzy kolonialny mit o osobach o innym kolorze skóry niż biały jako „hipernaturalizowanych”, by użyć terminu Budge’a Johnstone’a. Jak zauważa Johnstone, analizując prace fotograficzne queerowej aktywistki wizualnej Zanele Muholi, „hipernaturalizacja czarnoskórych była wykorzystywana do usprawiedliwiania lat kolonialnego zniewolenia, wyzysku i zawłaszczania, nawet do dziś”. Przedstawiając kolorowe kobiety jako queerowa kolorowa artystka, Thomas, podobnie jak Muholi, przekształca pozycję kruchości w siłę i mobilizację.

W Déjeuner sur l’herbe: Three Black Women (2010), nawiązującym do obrazu Maneta Le Déjeuner sur l’herbe (1863), kontakt wzrokowy jest precyzyjnym instrumentem władzy. Trzy opanowane kobiety przykuwają wzrok z porywającą siłą, podobną do tej z magnetycznych autoportretów Muholi. Budge Johnstone zauważa, że „Osady kolonializmu, masowej produkcji technologicznej i przymusowej migracji powracają, by nawiedzać nas wzrokiem oczu, którego nie można zamknąć”. Spojrzenie kobiet Thomasa jest nie tylko przejawem erotyki Lorde, ale także prośbą o dokładniejsze przyjrzenie się. „W patrzeniu tkwi siła”, jak napisała bell hooks w swoim przełomowym eseju Eating the Other (1992). Oglądanie postaci Thomas w szeregu zmysłowych uścisków i pozycji, takich jak splecione kończyny nagich kochanek w Sleep: Two Black Women (2012), oznacza tworzenie nowej queerowej dialektyki postrzegania, wyobrażanie sobie przyszłości pełnej potencjału, płynnej tożsamości wykraczającej poza klimat faszyzmu współczesnego białego imperializmu.

Naprawa planety poprzez erotykę uwagi

Jeśli by kontynuować rozumienie queerowości jako zapowiedzi zapalczywego kształtowania radykalnej i nieograniczonej przyszłości, to skrupulatna analiza starożytnej seksualności przeprowadzona przez O.R.G.I.A. Collective otwiera nowe możliwości życia. Ten interdyscyplinarny kolektyw artystyczny queerowych feministek, założony w 2001 roku w Walencji przez Carmen G. Murianę, Beatriz Higon i Tatianę Sentamans (1978), działa jak amorficzny zmiennokształtny „trójgłowy potwór”, orgia umysłów, ciał i stanów. Ich praktyka artystyczna, zmienna i niestabilna, obejmuje różne media, w tym rzeźbę, performans, wideo i fotografię, w równie płynny sposób. 

Ich aktualny projekt, Natural History Museum, jest przesiąknięty poszukiwaniem wskazówek, których brakuje w historii seksualności w starożytnym Egipcie. Poprzez zręczną grę słowną, przewrotne, surowe interpretacje rzeźb z alabastru, metalu i szkła, wideo i performans, kolektyw analizuje osady historii i kwestionuje legitymizację i obieg wiedzy. Egyptian Fist: Open Lotus (2014) to artefakt z piaskowca celebrujący przyjemność poprzez nieskrępowane rzeźby splecionych palców, eksplodujących erotycznymi gestami. Kobiety, osoby transpłciowe i nonkonformistyczne płciowo od dawna są karane za oddawanie się przyjemnościom cielesnym i ośmielanie się twierdzić, że ich ciała należą do nich samych. W systemie cis-heteropatriarchatu stajemy się własnością cudzych spojrzeń, opinii, przedmiotem rozmów lub emocjonalną zabawką. Zabawne objets d’art kolektywu są zatem instynktownym odtworzeniem tego, co historia ukryła, zmystyfikowała lub zniekształciła – naszej „siły życiowej”, erotyki, pokrytej dwudziestokaratowym złotem.

Pomimo coraz bardziej imperialistycznego i dzielącego globalnego krajobrazu, queerowe artystki o różnych kolorach skóry i kolektywy transfeministyczne wykorzystują erotykę, aby budować więzi i dostrzegać nasze różnice. Jak stwierdza Lorde, „dzielenie się radością, czy to fizyczną, emocjonalną, psychiczną czy intelektualną, tworzy pomost między tymi, którzy się nią dzielą, który może stanowić podstawę do zrozumienia wielu rzeczy, które nie są dla nich wspólne, i zmniejsza zagrożenie wynikające z ich różnic”. 

“Pomimo coraz bardziej imperialistycznego i dzielącego globalnego krajobrazu, queerowe artystki o różnych kolorach skóry i kolektywy transfeministyczne wykorzystują erotykę, aby budować więzi i dostrzegać nasze różnice.”

Dzielenie się wymaga uwagi, która według filozofki Simone Weil jest w swojej najprawdziwszej postaci „najrzadszą i najczystszą formą hojności”. Ta czysta hojność przekłada się na czystą przyjemność, gdy poświęcamy „absolutnie niezmąconą uwagę” i komunikujemy nasze pragnienia. Dzięki tej ekofeministycznej praktyce, opartej na aktywnym tworzeniu nowych ekosystemów intymności, zarówno intelektualnej, jak i osobistej, zmierzamy w kierunku bardziej tolerancyjnych relacji.

Otobong Nkanga, Infinite Performance, 2015. Dzięki uprzejmości artystki.
Otobong Nkanga, Infinite Performance, 2015. Dzięki uprzejmości artystki.

Przedsięwzięcie finansowane w ramach Krajowgo Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO) ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU w ramach inwestycji A2.5.1 “Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”. 

About The Author

Maggie Kuzan

Maggie
Kuzan

Freelance art writer and curator living and working in Valencia, Spain. She explores gender, sexuality and the body from a feminist phenomenological perspective. Since 2014 she has worked with Contemporary Lynx. In 2018 she launched Thinking Flesh, a feminist art platform dedicated to embodiment and lived experience.

This might interest you