[polska wersja językowa poniżej]
Mihai Dragolea, a Bucharest-based filmmaker whose work is driven by a deep concern for climate change and a commitment to environmental justice, is constantly on the move. Last year, I finally had a chance to sit down with this close friend and long-time collaborator in Timișoara. We met while he was deep in the development of După Cioate / Tooth and Nail (2025), a documentary co-directed with Radu Mocanu – an urgent, politically charged film that functions less as observation and more as a warning signal.
The project follows a businessman‑turned‑eco‑activist who exposes Romania’s timber mafia, documenting and broadcasting live from the forests to confront illegal loggers and corrupt companies. Initially based on protesters’ testimonies, the film evolved into a more subjective work that invites viewers to reflect on illegal logging and the fragile relationship between humans and nature. Dragolea himself has explained that he embarked on this project because of his deep concern about climate change. In 2019, he began interviewing local environmental activists and hiking through forests, which sparked the idea for a documentary on illegal logging in Bucovina. The resulting film is a call to action: beyond observation, it demands respect for the environment and urges political and social change to protect Romania’s forests.
Disturbing the frame
In our conversation, Dragolea reflects on over a decade of documentary practice, unpacking how his technique has evolved through experience, risk, and continuous ethical negotiation. Rejecting the illusion of an invisible camera, he argues that pretending subjects can ignore the camera is a form of dishonesty – both toward the audience and toward the filmmaker. Instead, he insists on acknowledging the camera as a presence, and even as a disturbance, embedded in the lives it records.
“When I go filming, I want the characters to acknowledge me as a presence and as a disturbance in their natural life or habitat… because that’s what I am”. This ethic of transparency extends to his environmental work: he wants his new film to show not only environmental efforts but also how humans relate to nature, including an honest admission that he and his crew pollute by driving around to shoot the film.
He also openly addresses the inherently top-down relationship between filmmaker and subject, insisting that hiding this imbalance only reinforces it. “There is a top-down power relationship as soon as you take a camera”, he adds. And his response is a fluid, mobile camera language – almost instinctive – that moves freely through space in an attempt to soften authority and position itself on the same level as the people being filmed. “My camera is actually hardwired in my brain. I’m an android”.
Can trust be a direct outcome of transparency? By refusing to mask his presence, Dragolea creates a reciprocal relationship with his subjects—one that accepts unpredictability, hazard, and the intrusion of real life as essential elements of documentary work. For him, scripts remain loose frameworks rather than rigid structures: “The script is just like an idea”.
Considering how Dragolea’s work has steadily gained international attention, he also discusses his attraction to expressive, performative characters – people who actively want to show something of themselves – while acknowledging the ethical tensions that emerge when the camera steps closer, sometimes crossing into territory traditionally associated with fiction. “You have to have this feeling that your characters need to be a bit outgoing, histrionic, maybe… because if they’re very closed, you cannot pull something and usually characters want to show something to me”, he explains. “I don’t know what’s going to happen in that scene. I just know that I’m going to be there with the camera.”
Cinema as borrowed experience
Using examples from Robotelul de Aur / The Golden Robot (2015) and other projects, he reflects on moments where wide‑angle lenses, frontal positioning, and direct engagement challenge the moral boundaries of observational cinema. “I honour this pact that happens between me and my characters. Of course, it’s fictional on both parts, but they present themselves to me in a certain way, and I honour that representation”. He sees documentary filmmaking as an exchange rather than an extraction: a shared experience grounded in presence, exposure, and mutual agreement. Even when representation becomes partially constructed or fictionalised, Dragolea remains committed to honouring the pact formed between filmmaker and subject – treating lived experience not as raw material, but as something temporarily borrowed and carefully returned.
He is also unafraid to criticise the broader systems he documents: in discussing Romania’s deforestation crisis, he notes that responsibility lies not only with corporations but also with community members who have lived so close to the wilderness that they see forests as resources rather than ecosystems to protect. Such observations underscore his belief that documentary filmmaking should interrogate social and ecological structures rather than simply report them.
In 2022, Dragolea’s short film Aurică, viață de câine / Aurica, a dog’s life (2022) received a Special Jury Mention at Transilvania International Film Festival (TIFF). His later short Maimed, a haunting return to the last recorded wolf attacks in Romania, blending lived memory with folklore and supernatural belief, was selected for Balkans Beyond Borders Festival 2024 and Taifas Film Festival 2024. With a Master’s degree in Contemporary Video Art and a specialisation in documentary filmmaking, Dragolea has spent over a decade working across the audiovisual field, choosing early on to focus on creative documentary as a tool for social impact and education. Together with Radu Mocanu, he co-founded Vagabond Film, an independent documentary production company through which all their projects are now produced – on their own terms, and against the grain. A self-described nomad, his films are driven by movement – across geographies, communities, and invisible social fault lines.
His debut feature documentary, The Golden Robot, co-directed, shot, and edited with Radu Constantin Mocanu and produced entirely through personal means, set the tone for his practice: intimate, independent, and politically alert. Since then, his focus has remained on stories that rarely reach the mainstream – marginalised communities, subcultures, and lives shaped by economic and social neglect. That trajectory continued with PhoeniXXX (2017), developed through the Astra Sibiu Romanian documentary programme. Working alone due to the sensitivity of the subject, Dragolea approached the live cam industry from within, foregrounding the humanity of its workers while exposing the broader collapse of mono-industrial cities and the invasive reach of digital capitalism into private life.
Importantly, Dragolea’s ecological commitment extends beyond the screen. He is “working in the ecological domain,” having even started a tree‑planting venture. In a 2025 interview, he explained that after the illegal‑logging crisis “broke” him, he decided to plant his own one‑hectare forest as a small act of resistance; he now calls the regenerating land – with ravens returning and a goat skull left on a sapling – a personal monument to defiance and decay. This hands‑on activism underscores his belief that protecting the environment demands both cinematic advocacy and concrete action.
Mihai Dragolea
Filmowiec-nomada, który odrzuca niewidzialność
Mihai Dragolea, bukareszteński filmowiec, którego twórczość charakteryzuje głębokie zainteresowanie zmianami klimatycznymi i zaangażowanie w sprawiedliwość środowiskową, nieustannie pozostaje w ruchu. W zeszłym roku w końcu miałem okazję spotkać się z tym bliskim przyjacielem i wieloletnim współpracownikiem w Timișoarze. Spotkaliśmy się, gdy był on w trakcie pracy nad filmem După Cioate (2025) (“Ząb i pazur”), dokumentem wyreżyserowanym wspólnie z Radu Mocanu – poruszającym, nacechowanym politycznie filmem, który pełni raczej funkcję ostrzegawczą niż obserwacyjną.
Film opowiada o biznesmenie, który stał się ekoaktywistą i demaskuje rumuńską mafię drzewną, dokumentując i transmitując na żywo z lasów, aby przeciwstawić się nielegalnym drwalom i skorumpowanym firmom. Początkowo oparty na zeznaniach protestujących, film ewoluował w kierunku bardziej subiektywnej pracy, która zachęca widzów do refleksji nad nielegalnym wyrębem lasów i delikatnymi relacjami między człowiekiem a naturą. Sam Dragolea tłumaczy, że podjął się realizacji tego projektu z powodu głębokiej troski o zmiany klimatyczne. W 2019 roku zaczął przeprowadzać wywiady z lokalnymi aktywistami i wędrować po lasach, co zainspirowało go do nakręcenia filmu dokumentalnego o nielegalnym wyrębie lasów w Bukowinie. Powstały film jest wezwaniem do działania: wykracza poza obserwację, domaga się szacunku dla środowiska i wzywa do zmian politycznych i społecznych w celu ochrony rumuńskich lasów.
Zakłócanie układu
W naszej rozmowie Dragolea dzieli się refleksjami na temat ponad dziesięciu lat pracy nad filmami dokumentalnymi, opowiadając o tym, jak jego technika ewoluowała dzięki doświadczeniu, podejmowaniu ryzyka i ciągłym negocjacjom natury etycznej. Odrzucając iluzję niewidzialnej kamery, twierdzi, że udawanie, że bohaterowie mogą ją ignorować, jest formą nieuczciwości – zarówno wobec widzów, jak i wobec samego filmowca. Zamiast tego nalega, aby uznać kamerę za coś obecnego, a nawet za element zakłócający, wpisany w życie osób, które rejestruje.
„Kiedy jadę na plan filmowy, chcę, aby bohaterowie dostrzegali moją obecność i traktowali ją jako zakłócenie ich naturalnego życia lub środowiska… ponieważ tym właśnie jestem”. Ta etyka przejrzystości rozciąga się również na jego działalność na rzecz ochrony środowiska: chce, aby jego nowy film pokazywał nie tylko działania na rzecz ekologii, ale także relacje między ludźmi a naturą, w tym szczere przyznanie się, że on i jego ekipa zanieczyszczają środowisko, jeżdżąc samochodami w celu nakręcenia filmu.
Otwarcie porusza również kwestię nieodłącznie hierarchicznej relacji między filmowcem a bohaterem, twierdząc, że ukrywanie tej nierównowagi tylko ją wzmacnia. „W momencie, gdy bierzesz do ręki kamerę, pojawia się relacja władzy odgórnej” – dodaje. Jego odpowiedzią jest płynny, mobilny język kamery – niemal instynktowny – który swobodnie porusza się w przestrzeni, próbując złagodzić autorytet i ustawić się na tym samym poziomie co filmowani ludzie. „Moja kamera jest właściwie podłączona na stałe do mojego mózgu. Jestem androidem”.
Czy zaufanie może być bezpośrednim skutkiem transparentności? Odmawiając ukrywania swojej obecności, Dragolea tworzy wzajemną relację ze swoimi bohaterami – relację, która akceptuje nieprzewidywalność, ryzyko i ingerencję w prawdziwe życie jako istotne elementy pracy dokumentalnej. Dla niego scenariusze pozostają luźnymi ramami, a nie sztywnymi strukturami: „Scenariusz jest po prostu pomysłem”.
Biorąc pod uwagę, jak twórczość Dragolei stopniowo zyskuje międzynarodową uznanie, artysta opowiada również o swojej fascynacji ekspresyjnymi, performatywnymi postaciami – ludźmi, którzy aktywnie chcą pokazać coś z siebie – jednocześnie dostrzegając dylematy etyczne, które pojawiają się, gdy kamera zbliża się do nich, czasami wkraczając na terytorium tradycyjnie kojarzone z fikcją. „Trzeba mieć poczucie, że postacie muszą być nieco ekstrawertyczne, teatralne, być może.., ponieważ jeśli są bardzo powściągliwe, nie można z nich nic wyciągnąć, a zazwyczaj postacie chcą mi coś pokazać” – wyjaśnia. „Nie wiem, co wydarzy się w tej scenie. Wiem tylko, że będę tam z kamerą”.
Kino jako doświadczenie zapożyczone
Na przykładzie filmu Robotelul de Aur (2015) (“Złoty robot”) i innych projektów zastanawia się nad momentami, w których szerokokątne obiektywy, ujęcia frontalne i bezpośrednie zaangażowanie podważają moralne granice kina obserwacyjnego. „Szanuję tę umowę, która zawarłem z moimi bohaterami. Oczywiście jest ona fikcyjna dla obu stron, ale oni pokazują mi się w określony sposób i ja szanuję tę kreację”. Postrzega on tworzenie filmów dokumentalnych jako wymianę, a nie pozyskiwanie: wspólne doświadczenie oparte na obecności, ekspozycji i wzajemnej zgodzie. Nawet gdy kreacja staje się częściowo skonstruowana lub fikcyjna, Dragolea pozostaje wierny paktowi zawartemu między filmowcem a bohaterem – traktując przeżyte doświadczenia nie jako surowiec, ale jako coś tymczasowo pożyczonego i starannie zwróconego.
Nie boi się też krytykować ogółu dokumentowanych przez siebie systemów: omawiając kryzys wylesiania w Rumunii, zauważa, że odpowiedzialność spoczywa nie tylko na korporacjach, ale także na mieszkańcach, którzy żyją tak blisko dzikiej przyrody, że postrzegają lasy jako zasoby, a nie ekosystemy, które należy chronić. Takie obserwacje podkreślają jego przekonanie, że film dokumentalny powinien kwestionować struktury społeczne i ekologiczne, a nie tylko je opisywać.
W 2022 roku krótkimetraż Dragolei Aurică, viață de câine (2022) (“Aurica, życie psa”) otrzymał specjalne wyróżnienie jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Transilvania (TIFF). Jego późniejszy film krótkometrażowy „Maimed”, będący nawiedzającym powrotem do ostatnich odnotowanych ataków wilków w Rumunii, łączący wspomnienia z folklorem i wierzeniami w zjawiska nadprzyrodzone, został wybrany do udziału w festiwalu Balkans Beyond Borders 2024 oraz Taifas Film Festival 2024. Dragolea posiada tytuł magistra współczesnej sztuki wideo i specjalizuje się w tworzeniu filmów dokumentalnych. Od ponad dziesięciu lat pracuje w branży audiowizualnej, od początku skupiając się na kreatywnych filmach dokumentalnych jako narzędziu wywierającym wpływ społeczny i edukacyjnym. Wraz z Radu Mocanu założył Vagabond Film, niezależną firmę produkującą filmy dokumentalne, w ramach której realizowane są obecnie wszystkie ich projekty – na własnych warunkach i wbrew trendom. Sam określa się mianem nomada, a jego filmy napędzane są ruchem – między geografiami, społecznościami i niewidzialnymi liniami podziału społecznego.
Jego debiutancki film dokumentalny, The Golden Robot, wyreżyserowany, nakręcony i zmontowany wspólnie z Radu Constantin Mocanu oraz wyprodukowany wyłącznie ze środków prywatnych, nadał ton jego twórczości: intymnej, niezależnej i politycznie świadomej. Od tego czasu skupia się na historiach, które rzadko trafiają do głównego nurtu – marginalizowanych społecznościach, subkulturach i życiu ukształtowanym przez ekonomiczne i społeczne zaniedbania. Ta trajektoria była kontynuowana w filmie „PhoeniXXX” (2017), opracowanym w ramach rumuńskiego programu dokumentalnego Astra Sibiu. Ze względu na delikatny charakter tematu Dragolea pracował samodzielnie, zbliżając się do branży kamer na żywo od wewnątrz, podkreślając człowieczeństwo jej pracowników, a jednocześnie ujawniając szerszy upadek miast mono-przemysłowych i inwazyjny wpływ kapitalizmu cyfrowego na życie prywatne.
Co istotne, zaangażowanie Dragolei w ochronę środowiska wykracza poza ekran. Działa on w “dziedzinie ekologii”, a nawet rozpoczął projekt sadzenia drzew. W wywiadzie z 2025 roku wyjaśnił, że po tym, jak kryzys związany z nielegalnym wyrębem lasów „złamał” go, postanowił zasadzić własny las o powierzchni jednego hektara jako mały akt buntu. Obecnie nazywa tę regenerującą się ziemię – na którą powracają kruki, a na drzewku pozostawiono czaszkę kozy – osobistym pomnikiem nieposłuszeństwa i rozkładu. Ten praktyczny aktywizm podkreśla jego przekonanie, że ochrona środowiska wymaga zarówno filmowej propagandy, jak i konkretnych działań.
Przedsięwzięcie finansowane w ramach Krajowgo Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO) ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU w ramach inwestycji A2.5.1 “Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”.
